Arena ratnih pretnji na Bliskom i Srednjem Istoku, i eskalacija vojnih „varnica“ duž Baltičkog i Severnog mora, sustiču se ovih dana u vodama Gibraltarskog prolaza (na slici, satelitski snimak) i njegovoj atlantsko—sredozemnoj okolini, signalizirajući potencijalnu novu dinamiku u tom regionu.
Primer scenarija mogućeg „bliskog susreta“ dogodio se protekle sedmice, kada je Gibraltaru sa Atlantika prilazio američki nosač aviona „Dzerald R. Ford”sa pratećom udarnom grupom brodova, u pratnji najmanje jednog broda ratne mornarice Španije (fregata Santa Maria). „Dzerald R. Ford“ je inače u pokretu sa Atlantika–gde je donedavno učestvovao u misiji SAD u „slučaju Venecuela“, u pravcu Istočnog Mediterana ili Sueca, još nije precizirano. (https://www.twz.com/news-features/supercarrier-uss-gerald-r-ford-has-crossed-into-the-mediterranean).
U međuvremenu, u vodama Centralnog i Zapadnog Mediterana od početka februara sve do pre neki dan, prilično nesvakidašnje kretao se ruski vojni teretni brod „Sparta IV“ –medju zapadnim posmatračima, poznatiji kao „Sirija Ekspres“, zadužen za transport posebno osteljivog tereta uključujući sisteme naoružanja i municiju (https://www.unionesarda.it/en/sardinia/the-russian-ship39-s-strange-route-off-the-coast-of-sardinia-nato-monitors-its-movements-uarw2dh7). Koliko u januaru, „ Sparta IV“ plovila je Sredozemnim morem zajedno sa još jednim ruskim brodom „Mys Zheaniya“, i tankerom „Kama“ uz pratnju razarača „Severnomorsk“ ruske ratne mornarice, i od tada je pod NATO monitoringom. Postojale su i spekulacije da je ruska podmornica klase Klio, u istom periodu, bila tu negde u blizini (https://maritime-executive.com/article/russian-military-cargo-ship-continues-mysterious-maneuvers).
Bilo kako bilo, „grupa“ se u jednom trenutku razdvojila. Potom je „Sparta IV“ sredinom meseca putujući u pravcu Gibraltara ( prema najavama za Kaljiningrad na Baltiku), naglo promenila kurs, „ oscilirajući“ pet dana duž istočnih obala Sardnije. Potom, „Sparta IV“ je isključila transponder, i posle nekoliko dana, iskrsla nadomak teritorijalnih voda Španije.
Sve to vreme, italijanska, francuska, španska i britanska ratna mornarica „ Spartu IV“ nisu ispuštale iz vida, osebno ako se zna da je kretanje brodova ruske ratne mornarice na Sredozemnom moru, u poslednje vreme prilično učestalo (https://www.itamilradar.com/2026/02/14/sparta-iv-reappears-off-spain-after-ais-blackout/).
„Sparta IV „ je blizu Španije, opet tamo „oscilirala“ ostajući uvek u međunarodnim vodama, ali vrlo brzo medje sa teritorijalnim vodama. Tehnički kvar? Loše vremenske prilike? Nešto treće ? Budni posmatrači ni do danas –kada je taj brod već prošao kroz Gibraltar, nisu ustanovili. . „Sparta IV“ je potomo, po izlasku na Atlantik nastavila sa „osciliranjem“ nastavila nadomak teritorijalnih voda Portugalije, u visini grada Nazare.
Vojno—pomorska gužva oko Gibraltara postaje primetna.
