Neizvesno ušečće američkog predsednika Donalda Trampa na predstojećem samitu diplomatsko—vojne grupacije Kvad (Quad, u sastavu Australija, Indija, Japan, SAD), i prva poseta indijskog premijera Narendre Modija ovih dana Kini, nakon sedam godina—mogući su signali novih geopolitičkih međa, koje se u jeku “američkog carinskog salva” pomaljaju između Istoka I Zapada. Međa mogućih, između ostalog i u amfiteatru Indijskog okeana.
Naime, u kontekstu manje—više burnih trgovinskih, a sa njima i izglednih vojno—političkih prestrojavanja prema novom globalnom carinskom režimu Vašingtona, pitanje uspešnog dometa Trampovih tarifnih mera, počinje da dobija i geografsku dimenziju.
U jednoj varijanti, to pitanje moglo bi da glasi: „ Koliki je danas vojno—politički uticaj SAD na strateškim geografskim prilazima Zapadu, na primer duž severozapadnih oboda Indijskog okeana put Crvenog mora ?“.
To posebno, nakon prolećne odluke Vašingtona, da povuče svoje mornaričke snage sa pomorskih pozicija naspram Jemena, nadomak zona agresivnog delovanja pobunjenih Huta kako protiv brojnog trgovačkog brodovlja u prolazu, tako i protiv Izraela. U međuvremenu, na tom obodu Indijskog okeana, nedaleko od Ormuskog prolaza, Arabijskog mora, obala Jemena i istočnih obala Afrike, SAD ima snažna uporišta na Dijego Garsiji usred Indijskog okeana, i Dzibutiju nadomak Bab el Mandeba.
Da li je to Vašingtonu dovoljno?
Bilo kako bilo, koliko proteklog vikenda, a nakon potvrde da su izraelske vojne snage usmrtile Ahmeta Galeba al Rahvija (Ahmed Ghaleb al—Rahwi), premijera uprave pobunjenih jemenskih Huta, Iranska nacionalna garda upozorila je proteklog vikenda da će se „ geografija otpora proširiti“.
Ne treba onda možda da čudi, što Vašington već neko vreme, drži otvorene linije komunikacija sa vladom Somalilenda—oblasti (137 600 kvadratmih kilometara, oko šest miliona stanovnika) koja se 1991. odvojila od Somalije, bez da je stekla status međunarodno priznate države. Somalilend se inače prostire duž afričkih obala Adenskog zaliva—direktno nasuprot uporišta Huta, dok se na kopnu graniči sa Džibutijem na severozapadu, Etiopijom na jugu, i Somalijom (region Puntland) na istoku.
Pristup luci Berbera (možda i vojna baza), neiskorišćene rezerve litijuma i drugih retkih zemnih ruda, mogući dogovori o relokaciji migranata…, deo su ponuda predsednika Somalilenda Abdirahmana Mahameda Abdula Iroa (Abdirahman Mahamed Abdullahi Irro) američkom predsedniku Donaldu Trampu u očekivanju priznanja državnosti, tvrde upućeni posmatrači.
„Razmatramo“, šef Bele kuće nagovestio je tim povodom nedavno, nakon niza inicijativa na Kapitol hilu da Vašington uvaži Somalilend kao nezavisnu državu, i to uprkos činjenici da Afrička Unija i zvanični Mogadiš odlučno zagovaraju „ jednu Somaliju“.
